زئین،عدد زئین،تقطیر زئین
زئین نوعی پروتئین ذخیره ی اصلی ذرت است که ارزش تغذیه ای نسبتا پایینی دارد اما این نوع از پروتئین بدلیل ویژگی های منحصر به فرد جایگاه خاصی در تولید بیوپلیمر های سنتزی و فیلم های قابل تجزیه زیستی دارد.در این وبلاگ به تعریف دقیق این عبارت برای فعالانی که تردید دارند و هم به علاقمندانی که میخواهند در این خصوص بیشتر بدانند، معرفی کنیم.
زئین چیست؟
زئین نوعی پروتئین گیاهی است که از ذرت بدست میآید. اغلب آن را به شکل پودر تولید میکنند که در مرحله اول ناخالص است. پس از خالص سازی، پودر بدست آمده شفاف، بی بو، بی مزه، غیر قابل حل در آب و خوراکی خواهد بود.
طیف گسترده ای از کاربردهای صنعتی و غذایی برای این ماده در نظر گرفته میشود، گرچه در دوران مدرن اغلب اوقات این کاربردها به حوزه های غذا و دارو به عنوان پوشش خوراکی محدود شده است.
این ماده را به رزین هم میتوان تبدیل کرد و میتوان از این رزین بدست آمده برای تولید پلیمرهای بیوپلاستیک استفاده کرد. با دردسرهای به وجود آمده برای محیط زیست بر اثر استفاده از پلاستیک ها و مواد وابسته مشابه آنها، این ماده یکی از تولیداتی است که پتانسیل آن برای جایگزینی پلاستیک های قدیمی مورد توجه قرار گرفته است.
هزینه بیوپلاستیک هایی که به کمک این محصول بدست میآیند به مراتب کمتر است، در حالی که در طبیعت راحت تر تجزیه میشوند. اما همان طور که در مقدمه گفتیم، تمرکز ما در خصوص رابطه این پروتئین با شوینده ها و پاک کننده هاست. این موضوع را در ادامه بیشتر بررسی میکنیم.
زئین در شوینده و پاک کننده ها
شرکت هایی که به تولید انواع شامپو، پاک کننده و محصولات مشابه میپردازند، لیست بلندبالایی از مواد طبیعی و مصنوعی را برای تولیدات خود به کار میگیرند. با این حال این پروتئین همان طور که گفتیم، یک ماده خوراکی بدون مزه و بدون بو است که اثری هم در خواص پاک کنندگی مواد شوینده ندارد.
بنابراین به طور کلی مستقیماً در آنها وجود ندارد، چون حضور آن قاعدتاً فاقد اثر عملیاتی است و چون در خواص عطری محتویات هم اثری نمیگذارد، حضور آنها در فرمولاسیون شوینده ها نیاز نیست. مسئله جایی است که برخی مواد داخل پاک کننده ها به کمک این پروتئین ارزیابی میشوند.
مهمترین موادی که میتوان میزان حضور و اثرگذاری آنها در فرمولاسیون معین یک پاک کننده را دریافت به نام سورفکتانت شناخته میشوند. این ترکیبات گروهی از عوامل فعال سطحی هستند که تنش سطحی بین دو مایع یا بین یک مایع و یک جامد را کاهش میدهند.
هر چقدر مقدار سورفکتانت ها در یک ترکیب شوینده بیشتر باشد، توانایی آن هم در پاک کنندگی بالاتر است. با این حال در مقادیر بسیار بالا این ماده میتواند برای بدن انسان مضر باشد. به همین دلیل یک تست معین به نام تست زئین باید انجام شود تا مقدار سورفکتانت ها مشخص شود.
اما این تست چیست و چطور به کار میآید؟
تست زئین چیست؟
همان طور که گفتیم تستی که به کمک این پروتئین صورت میگیرد، برای تعیین مقدار مواد فعال سطحی موجود در شوینده انجام میشود. این امر به این خاطر است که سورفکتانت ها میتوانند کراتین (پروتئین اصلی حاضر بر روی پوست و موهای انسان) را حل کرده و به آن آسیب بزنند، بنابراین اگر در مقادیر بالا در شوینده حضور داشته باشند باعث آسیب دیدن پوست و مو میشوند.
از نظر ساختاری و واکنش در برابر سورفکتانت ها، زئین به شدت به کراتین نزدیک است و به همین دلیل میتوان اثر یک پاک کننده معین بر روی پوست و موی انسان را با آزمایش کردن آن بر روی پروتئین مذکور مشخص کرد.
این آزمایش منجر به بدست آمدن یک عدد به نام عدد زئین میشود که هرچه پایین تر باشد نشان دهنده حضور کمتر سورفکتانت ها و البته خواص پاک کنندگی ضعیفتر است.
طبق استانداردهای بین الملل، عدد ۴۰۰ باید برای شامپوهای افراد بالغ و عدد ۱۰۰ باید برای شامپوهای کودکان رعایت شود. با این حال بدست آوردن این عدد نیازمند تجهیزات خاصی است که یکی از تجهیزات مورد استفاده برای این منظور، دستگاه کجلدال میباشد.
ویژگیهای منحصربه فرد
. در تشــکیل پوشــشهــای ضــد روغنــی، ضــد آب، شــفاف و نفــوذ ناپــذیر جایگــاه منحصربه فردی را در ســاخت فــیلمهــای قابــل تجزیــه زیســتی ایفا کردهاست.
. در زمانهای گذشته از زئین در ساخت محصولانی نظیر دکمهی لباس، پوششها و بیندرها، چسبها، پارچهی لباس، فنجانهای کاغذی و محصولاتی از این دست استفاده میشد.
. منسوخ شدن استفاده از زئین با سنتز جایگزینهای مصنوعی
جالب است بدانید که بیشترین مصرف زئین در تولید پارچهای به نام “Vicara” بودهاست.
اندازه گیری عدد زئین با کجلدال
این دستگاه اغلب دارای دو بخش اصلی عملیاتی و یک بخش محاسباتی است که بخش های عملیاتی شامل فرآیندهای هضم و تقطیر و بخش محاسباتی شامل مرحله تیتراسیون است.
به کمک آن اغلب میتوان میزان نیتروژن را در یک نمونه بدست آورد، اما بسیاری از آزمایشگاه ها از این سیستم برای مشخص کردن میزان پروتئین هم بهره میبرند.
عدد مذکور را میتوان با اندازه گیری میزان پروتئین در یک نمونه پیش و پس از تماس با شوینده استخراج نمود و از این طریق مشخص کرد که آیا یک پاک کننده معین از شرایط دریافت استاندارد برخوردار است یا خیر.
طی مرحله هضم نمونه در حضور یک کاتالیزور (اغلب پرمنگنات پتاسیم) در معرض یک اسید نیرومند مانند سولفوریک اسید غلیظ قرار میگیرد. هدف در این مرحله تولید یک نمک آمونیوم است که اگر از اسید مذکور استفاده شود نتیجه سولفات آمونیوم خواهد بود. سپس این نمک باید به شکلی تغییر پیدا کند که راحت تر بتوان میزان مواد مجرد داخل آن را در ترکیب تشخیص داد.
در نمونه های قدیمی در این مرحله که به نام تقطیر شناخته میشود آمونیاک باید تولید میشد، اما امروزه به جای آن بورات آمونیوم در معرض سود و حرارت بدست میآید. در نهایت مرحله تیتراسیون را خواهیم داشت که در معرض معرف های رنگی میتواند میزان خاصین مد نظر را مشخص کند.
آسکو فود به تولید و عرضه تجهیزات آزمایشگاهی(صنایع غذایی ، خوراک دام وطیور آبزیان و آکرودیته)در ظرفیت مورد نظر میپردازد که برای برقراری ارتباط با این تیم و اطلاع از ویژگی های هر یک از محصولات و دریافت مشاوره رایگان قبل از خرید باما در ارتباط باشید.
